Storefronts: Kalvertstraat 122

Wellicht is het je weleens opgevallen dat de H&M Home op Kalverstraat 122 veel brede trappen en open etages heeft. Hartstikke mooi, maar misschien niet de méést praktische inrichting voor een winkel. Dit is te verklaren door de vele andere functies die het pand heeft gehad…

In de 19e eeuw werd theater steeds populairder, wat ervoor zorgde dat er in de hele stad ‘salon de variété’ zalen werden geopend. Hier konden Amsterdammers genieten van theatervoorstellingen. Zo ook op nummer 122, waar Schouwburg Diligentia in 1854 een zaal opende. Gezinnen, winkeliers en zeelui kwamen hier via de Begijnensteeg binnen voor allerlei voorstellingen zoals opera’s of kluchten. Maar er stonden ook dingen op het programma die we ons nu niet meer zouden kunnen voorstellen, zoals een optreden van leden uit de Ashanti-stam (foto 5).

Het Algemeen Handelsblad beschreef Diligentia als een kleine, vriendelijk ruimte, maar er pasten wel 500 (!) mensen in de theaterzaal. Dat is net zoveel als in De Kleine Komedie. In de zaal werd geen onderscheid gemaakt in stand, zoals wel gebeurde bij de Stadsschouwburg, wat ervoor zorgde dat het theater vooral in trek was bij mensen uit de burgerlijke stand.

Toen de stad in 1866 werd geplaagd door een cholera-epidemie en er een voorstellingverbod kwam, moest Diligentia haar deuren sluiten. Hierna kreeg het pand veel verschillende functies: er kwam een meubelwinkel (foto 6), een café met wintertuin, een bioscoopzaal van Pathé en Corso (foto 7 en 8) en theater ‘De Vereeniging’ (foto 9): dat het overigens niet lang volhield, aangezien men maar voor een deel van het balkon zicht had op het podium…

Aankondiging van optreden van leden uit de Ashanti-stam in Schouwburg Diligentia, 1887. Bron: Stadsarchief Amsterdam.
Etalage van de firma voor wooninrichting van Jansen & Zonen, ca. 1892. Bron: Stadsarchief Amsterdam.
Programma Pathé bioscoop op Kalverstraat 122, 1917. Bron: Amsterdam Cultuur-Historische Vereniging.
Bioscoop Corso, 1948. Bron: Stadsarchief Amsterdam.
Interieur Theater ‘De Vereeniging’. Bron: Stadsarchief Amsterdam.