Storefronts: Spui 15

Rond 1900 waren fotografen een beetje de BN’ers van nu. Zo ook de Duitse Portretfotograaf Max Büttinghausen. De zaken liepen bij hem zelfs zo goed dat hij Spui nummer 15, 17 én 19 in zijn bezit wist te krijgen. Eind 19e eeuw liet hij de panden slopen en gaf de beroemde architect Gerrit van Arkel (die trouwens heel wat parels in ons centrum op z’n naam heeft staan) de opdracht om er zijn ideale werk- en woonruimte voor terug te bouwen: het pand zoals wij deze nu kennen, gebouw Helios. Die naam verwijst trouwens naar de ‘heliografie’, een fototechniek uit die tijd, waar Buttinghausen gebruik van maakte.

Op de gevel van het pand prijken anno 2022 nog altijd de art-nouveau versieringen en de naam van de fotograaf, net als de tekst ‘zum barbarossa’, op de zijkant van het pand. Dit verwees naar de bierkelder ‘Barbarossa’ die destijds onderin het gebouw zat. Dit werd al snel een illegale gokplek en moest om die reden in 1907 de deuren sluiten. Hierna werd de ruimte jarenlang als opslag en personeelsruimte gebruikt, maar het schijnt dat er sinds kort een geheime cocktailclub in is geopend…

Fun fact: tegenwoordig zit The Sea Foodbar in gebouw Helios, maar het heeft vele andere eigenaren gekend. Zo werd het pand o.a. in 1923 verkocht aan Albert Heijn (ja de echte), die er een chique lunchroom/restaurant in vestigde genaamd ‘Formosa’. Ook zat Madame Tussauds Amsterdam nog enige tijd in dit pand gevestigd (1970-1991).


Foto 7: Gebouw Helios, Bron: Stadsarchief Amsterdam / Arkel, G. A. van (1858-1918) (hoogstwaarschijnlijk gemaakt door de architect zelf) Ca. 1910. 

Foto 8: Brochure restaurant/lunchroom Formosa. Bron: Stichting Albert Heijn Erfgoed.
Portret van Hendrik Pieter Godfried Quack (1834-1917), hoogleraar en directeur van de Nederlandse Bank, ca. 1880. Gemaakt door Max Buttinghausen. Bron: Stadsarchief Amsterdam / Büttinghausen, M. (1847-1906)